Koolhydraten en suikers: de basis uitgelegd
Koolhydraten en suikers vormen een belangrijk onderdeel van onze dagelijkse voeding. Ze worden onderverdeeld in drie hoofdgroepen, afhankelijk van hun opbouw: enkelvoudige, tweevoudige en meervoudige suikers.
Enkelvoudige suikers (monosachariden)
Enkelvoudige suikers zijn de eenvoudigste vorm van koolhydraten en bestaan uit één suikermolecuul. Voorbeelden zijn glucose, fructose en galactose. Deze suikers komen onder meer voor in fruit, honing, bepaalde yoghurtproducten en sommige groenten.
Tweevoudige suikers (disachariden)
Tweevoudige suikers bestaan uit twee aan elkaar gekoppelde suikermoleculen. Bekende voorbeelden zijn:
- Sucrose (tafelsuiker) — wordt door het enzym sucrase afgebroken tot glucose en fructose
- Lactose (melksuiker) — wordt door het enzym lactase afgebroken tot glucose en galactose
- Maltose en isomaltose (afkomstig uit zetmeel) — worden door de enzymen maltase en isomaltase afgebroken tot glucose
Veel geneesmiddelen en vitamine- of mineralenpreparaten bevatten lactose als hulpstof.
Meervoudige suikers (polysachariden)
Meervoudige suikers, zoals zetmeel, bestaan uit lange ketens van suikermoleculen. Zetmeel is opgebouwd uit amylose en amylopectine, en komt voor in onder meer groenten en granen. Hoe hoger het aandeel amylopectine, hoe lastiger het zetmeel over het algemeen te verteren is.
Hoe het lichaam koolhydraten en suikers verwerkt
De enige suiker die het lichaam rechtstreeks kan verbranden voor energie is glucose. Alle andere suikers die we binnenkrijgen, worden daarom eerst in het lichaam omgezet in glucose. Dit gebeurt met behulp van enzymen die het lichaam zelf aanmaakt.
In tegenstelling tot sucrose, lactose en zetmeel heeft glucose geen vertering nodig en wordt het al in de dunne darm rechtstreeks opgenomen. Meer over de opbouw van onze voeding en gezonde voedingskeuzes lees je elders op onze site.
De rol van vezels bij de vertering van koolhydraten
Naast suikers en zetmeel bevat onze voeding ook vezels. Vezels worden niet verteerd in de darm, maar vervullen wel een belangrijke functie: ze dienen als vulstof, houden voldoende water vast in de darm, en dragen zo bij aan een goede, niet te harde stoelgang.
De informatie op deze pagina betreft algemene, feitelijke uitleg over koolhydraten en suikers, en is bedoeld ter algemene voorlichting.