Lever en voeding
De gedachte dat chronische klachten samenhangen met een opeenstapeling (‘vergiftiging’) van het metabolisme, is de laatste jaren in de complementaire gezondheidszorg aan een opmars bezig. Vanuit deze visie komen er vooral via de darmen en de luchtwegen dagelijks allerlei belastende stoffen het lichaam binnen, waardoor deze organen een belangrijke rol zouden spelen bij het ontstaan van klachten.
Doordat het lichaam via voeding, drinkwater en het inademen van vervuilde lucht schadelijke stoffen kan opnemen, kan er vanuit deze visie een opeenhoping van belastende stoffen in weefsels en organen ontstaan. Een voorbeeld: vetoplosbare bestrijdingsmiddelen kunnen zich ophopen in vetweefsel. Door de voortdurende uitwisseling tussen weefselvocht en bloed zou het lichaam zichzelf op deze manier continu blootstellen aan stoffen die vanuit het vetweefsel weer vrijkomen.
De rol van de lever
Het orgaan dat binnen deze visie het meest te verduren krijgt van binnengekomen stoffen, is de lever. De lever geldt als de ‘vuilverwerkingsdienst’ van het lichaam en heeft de taak om de duizenden verschillende chemische stoffen die in omloop zijn onschadelijk te maken. Daarom wordt het belangrijk geacht dat de lever de juiste voeding krijgt om deze taken goed te kunnen blijven uitvoeren.
De lever is het grootste orgaan van het lichaam en vervult verschillende belangrijke taken in het spijsverteringsproces. Bloed vanuit de darmen, met de opgenomen voedingsstoffen, gaat direct naar de lever. De vetoplosbare vitamines A, D, E en K, en vitamine B12, worden hier opgenomen voor verdere verwerking. Schadelijke stoffen worden door de lever geabsorbeerd, onschadelijk gemaakt en uitgescheiden.
De lever krijgt tegenwoordig te maken met veel stoffen om te verwerken — denk aan roken en alcohol, maar ook conserveringsmiddelen, geur-, kleur- en smaakstoffen, bestrijdingsmiddelen en medicijnen. Vanuit deze visie kan de lever hierdoor overbelast raken, waardoor stoffen langer in het lichaam blijven circuleren en vage klachten kunnen ontstaan.
Algemene adviezen
Vermijd belastende stoffen zoals roken, alcohol, koffie, suiker, cacao, gefrituurde en gebakken producten, verzadigde vetten en witmeelproducten. Zorg voor voldoende frisse lucht en goede voeding. Gebruik je regelmatig medicatie? Bespreek eventuele alternatieven met je arts.
Vanuit deze visie vormt ook emotionele belasting een factor voor de lever. Een goede balans tussen inspanning en ontspanning, en het af en toe tot rust brengen van de geest, wordt hierbij van belang geacht. Het (Nederlandse) gezegde ‘wat heb je op je lever’ verwijst hier ook naar: het opkroppen van boosheid of spanning wordt binnen deze visie gezien als een belasting voor het lichaam.
Voedingsmiddelen die worden aanbevolen
- Avocado, artisjok, bittere groenten en fruit (witlof, andijvie, grapefruit)
- Radijsachtigen (rammenas, tuinkers, waterkers)
- Lookachtigen (prei, bosui, bieslook)
- Paksoi, broccoli, wortel
- Hüttenkäse (kwark)
- Gekiemde zaden
- Vis (alle soorten)
- Noten (alle soorten)
- Kruidenthee, met name mariadistel, cichorei en artisjok
- Gezonde vetten zoals olijfolie, kokosolie en visolie
Vermijden of beperken
- Genotmiddelen zoals roken, alcohol en drugs
- Gefrituurde producten
- Worstsoorten (bevatten vaak orgaanvlees)
- Transvetten (margarine, halvarine, kant-en-klaarproducten)
- Vleesgebruik in het algemeen; varkensvlees wordt binnen deze visie afgeraden
- Koffie (cichoreikoffie wordt als alternatief genoemd)
Aanvullende adviezen: antioxidanten
Voldoende antioxidanten in de voeding kunnen vrije radicalen helpen afvangen, wat de lever binnen deze visie zou ontlasten. Antioxidanten zijn onder meer te vinden in:
- Vitamine C — in onder andere verse groenten en fruit
- Vitamine E — in onder andere olijfolie, tarwekiemen en amandelen
- Bètacaroteen (provitamine A) — in onder andere wortelen, abrikozen en pompoen
- Selenium (een mineraal) — in onder andere zilvervliesrijst en champignons
- Glutathion (een aminozuur) — in onder andere asperges, meloen en avocado
Heet water kuur
Binnen deze visie wordt ook een ‘heet water kuur’ genoemd als ondersteunend voor het lichaam. Hierbij kook je 1 liter mineraal- of bronwater (zonder koolzuur) en giet je dit in een thermoskan. Dit drink je vervolgens verdeeld over de dag, zo heet als prettig is. Sommige mensen ervaren hier duidelijke reacties van, zoals meer aandrang tot plassen; het kan daarom verstandig zijn om te starten met een halve liter per dag en dit geleidelijk op te bouwen.
De informatie op deze pagina beschrijft een alternatieve, niet-reguliere visie op leverondersteuning en zogenoemde ‘detox’. Het idee dat chronische klachten voortkomen uit een opeenstapeling van gifstoffen is niet wetenschappelijk aangetoond; de lever en nieren zorgen bij een gezond lichaam zelfstandig voor de afbraak en uitscheiding van afvalstoffen. Deze informatie vervangt geen regulier medisch advies of behandeling. Heb je aanhoudende of onverklaarde klachten? Raadpleeg dan een arts.